A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ

Günümüzde tek katlı yapılardan gökdelenlere kadar bina yapıları, barajlardan otoyollara, fabrikalardan asma köprülere kadar değişik amaçlara hizmet eden yapılar modern yapı teknolojisi kullanılarak inşa edilmektedir.

Ø   Müstakil evlerden toplu konutlara ve çok katlı yapılara kadar her tipteki evler insanların barınmaları için yapılmaktadır.

Ø   Kara yolları, otoyollar, demir yolları, köprüler, tüneller, metrolar vb. yapılar ulaşımı sağlamaktadır.

İnsanlık var olduğu sürece yaşayacak sektörlerden birisi de inşaat sektörüdür. Ancak inşaat sektörü gelişen teknolojiye ayak uydurmak zorundadır. Çünkü gelişen teknoloji inşaata hem kalite hem de hız getirmektedir.

Ülkemizde ekonominin sanayiye dönmesi ile birlikte ortaya çıkan sosyo-ekonomik değişimler, fabrikalarda çalışanların sayısının artmasına, şehirleşme ve göçün hızlanmasına neden olmuştur. Bu da inşaat sektöründe konut yapımcılığını hızlandırmış ve bu alanda sektöre önemli bir boyut kazandırmıştır. Ancak planlı, imarlı ve düzenli bir şehirleşmeye geçişe imkân bulamadan ortaya çıkan bu gereksinimin denetimsiz ve kontrolsüz bir biçimde karşılanması, konut üretiminde kârlılığı önemli ve tek hedef hâline getirmiş, şehirlerde plansız ve kalitesiz konut üretimini hızlandırmış ve artırmıştır.

Türkiye’deki toplam yatırımların yaklaşık %50’sini inşaat sektörü oluşturmaktadır. İnşaat sektörü kendisine bağlı 200’den fazla alt sektörün üretime geçmesini sağlamaktadır. Örneğin bir fabrika kurulurken ilk olarak fabrikanın binasını yapmak gerekecektir. Yani her sanayi dalının oluşumunda inşaat sektörü de pay alacaktır. İnşaat sektörü diğer sektörlerle olan yakın bağlantısı nedeniyle, yaşanan ekonomik krizlerden en çok etkilenen sektör durumundadır.

İnşaat sektörü, yoğun iş gücü kullanmaktadır. Sektör, yoğun iş gücü kullanımı ile ülke istihdamına büyük katkıda bulunmaktadır. 2003 yılı rakamlarıyla sektör, bir  milyon kişiye iş imkânı sağlamıştır. Bu nedenle sektör, sosyo-ekonomik refah düzeyine yüksek bir katkı sağlar. Bu da sektörün ülke ekonomisi içinde önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir. Ancak önemli olan, sektörün üretim kapasitesini ve kalitesini etkileyen teknolojik değişimlere sektörde çalışanların da uyum göstermesidir.

Ülkemizde pek çok inşaat firması uluslar arası alanda, uluslar arası standartlarda hizmet üretmektedir. İnşaat sektörü, dış pazarlarda başta Türk Cumhuriyetleri olmak üzere, İrlanda, Güney Doğu Avrupa, Afganistan, Pakistan, İran, Sudan, Cezayir, Suriye, Rusya gibi pek çok ülkeye önemli oranda hizmet ihraç etmekte ve yurt dışında da istihdam yaratmaktadır.

          Deprem riskinin büyük olduğu ülkemizde kaliteli bina inşaatı önem taşımaktadır. Firmaların sahip olduğu mühendislik kapasitesi ve çalıştırdıkları nitelikli iş gücü, yapılan işlerin kalitesinin en önemli belirleyicisidir. Bu nedenle, nitelikli işgücünün yetiştirilmesinde meslekî eğitimin rolü tartışılmazdır.

İyi eğitim almış nitelikli iş gücü, sektörde büyük iş kapasitesine sahip firmalarda kolaylıkla iş bulabilmektedir. Bu tür firmalarda çalışmak, iş hayatları boyunca kişilerin ileri teknoloji, geniş makine parkı ile tanışmaları ve mesleklerine ilişkin her türlü gelişmeyi takip edebilmeleri imkânını sunacaktır.

B. ALANIN ALTINDA YER ALAN MESLEKLER

Ülkemizde inşaat sektöründe her düzeyde ve nitelikte meslek elemanları çalışmaktadır. Burada 3, 4. düzeyde yer alan meslekler ile ilgili bilgiler verilmiştir. Avrupa Birliği meslek standartlarına ve yeterliklerine göre belirlenen bu düzeyler, ülkemizde benimsenen çırak, kalfa ve usta düzeyleriyle benzerlik göstermektedir.

İnşaat Teknolojisi alanı programında;

Ø   Yapı Yüzey Kaplamacılığı,

Ø   Harita ve Kadastroculuk,

Ø   Mimari Yapı Teknik Ressamlığı,

Ø   Statik Yapı Teknik Ressamlığı,

Ø   Yapı Laboratuarı,

Ø   Ahşap Doğrama ve Kaplamacılık,

Ø   PVC Doğrama İmalat ve Montajcılığı,

Ø   Betonarme Demir, Kalıp ve Çatıcılık,

Ø   Yapı Dekorasyonculuğu,

Ø   Yapı Yalıtımcılığı,

Ø   Duvarcılık,

Ø   Restorasyon,

Ø   İç Mekân Teknik Ressamlığı,

Ø   Çelik Yapı Teknik Ressamlığı

dalları yer almaktadır.

YAPI YÜZEY KAPLAMACI

Tanımı

Sıvacılık, Seramik ve mermer kaplamacılığı konusunda yetkinliği olan nitelikli kişidir.

Görevleri

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Yapı yüzeylerine sıva yapmak.

Ø   Karo, seramik ve fayansları hazırlamak.

Ø   Karo, seramik ve fayansları istenilen biçimde döşemek.

Ø   Mermer ve taşları istenilen ölçülerde şekillendirmek.

Ø   Mermer vb. taşları duvar ve döşemeye kaplamak.

Ø   Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

HARİTA VE KADASTROCU

Tanımı

Harita mühendisi veya teknikerinin denetiminde, yeryüzünün tümünü veya belirli bir

kısmını; coğrafi yapısını, imar, iskân,  bayındırlık durumunu dikkate alarak belirli bir oran dâhilinde ölçekli kâğıt üzerine özel işaretler kullanarak çizen nitelikli kişidir.

Görevleri

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Arazide gerekli ölçümleri yapmak.

Ø   Harita çizim için ihtiyaç duyulan bilgileri ve sayısal verileri tespit etmek.

Ø   Sorumlu kişilerin denetiminde harita çizmek.

Ø   Projenin zemine tatbik edilmesine yardımcı olmak.

Ø   Meslekî gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

MİMARİ YAPI TEKNİK RESSAMI

Tanımı

İnşaat teknolojisi alanında mimarî proje çizimi, röleve ve maket yapma konusunda nitelikli kişidir.

Görevleri

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Çizim araç ve gereçlerini kullanıma hazırlamak.

Ø   El ve bilgisayarla yapı projelerini çizmek.

Ø   Çizicilerden çıktı almak.

Ø   Çizimleri kullanıma hazırlamak.

Ø   Bina maketleri yapmak.

Ø   Meslekî gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

STATİK YAPI TEKNİK RESSAMI

Tanımı İnşaat teknolojisi alanında statik proje çizimi konusunda nitelikli kişidir.

Görevleri

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Çizim araç ve gereçlerini kullanıma hazırlamak.

Ø   El ve bilgisayarla yapı statik projelerini çizmek.

Ø   Çizicilerden çıktı almak.

Ø   Çizimleri kullanıma hazırlamak.

Ø   Meslekî gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

YAPI LABORATUARCISI

Tanımı

Yapının inşası sürecinde inşaata ait agrega, çimento, beton ve zemin deneylerini yapan nitelikli kişidir.

   Görevleri

Ø   Kullanılan hammaddelerin uygunluğunu kontrol etmek.

Ø   Beton için uygun kum çakıl ve çimento miktar hesaplarını yapmak.

Ø   Örnek beton üretimini gerçekleştirmek.

Ø   Üretilmiş betonların niteliğini test etmek.

Ø   Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

AHŞAP DOĞRAMA VE KAPLAMACISI

Tanımı  Yapılara ait doğrama,kaplama ve çizim işlerini yapma konusunda yetkinliği olan kişidir.

   Görevleri

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Doğrama imalatına hazırlık yapmak.

Ø   Doğrama imalatı yapmak (kör kasa, kapı kasaları pencere kasaları, pervazlar,

camekânlar, pergule, kapı kanatları, pencere kanatları, panjur kanatları, ahşap kepenkler).

Ø   Doğrama montajı yapmak.

Ø   Yüzeylere tahta kaplama ve lambri yapmak.

Ø   Meslekî gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

PVC DOĞRAMA İMALAT VE MONTAJCISI

   Tanımı PVC doğramaların çizim,imalat ve montajı ile ilgili işlemlerini yapan nitelikli kişidir.

    Görevleri

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Kapı ve pencerenin ölçüsünü almak.

Ø   PVC pencere ve kapıyı hazırlamak.

Ø   Aksesuarları takmak, yalıtım elemanlarını yerleştirmek.

Ø   Binalara monte etmek, cam takmak, izolasyon işlemi yapmak.

Ø   Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

BETONARME DEMİR, KALIP VE ÇATICISI

   Tanımı Beton dökmek için ahşap, plastik veya metalden kalıplar hazırlayan, kalıpları inşaat alanında projeye uygun yerlere yerleştirerek betonu kalıba döken ve çatı uygulamalarını yapan nitelikli kişidir.

  Görevleri

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Kalıp öncesi hazırlık yapmak.

Ø   Ahşap kalıp yapmak.

Ø   Betonu kalıba dökmek.

Ø   Kalıp sökümünü yapmak.

Ø   Ahşap çatı yapmak.

Ø   Demirleri hazırlamak.

Ø   Demirleri döşemek.

Ø   Demirlerin takviye ve bakımını yapmak.

Ø   Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

 YAPI DEKORASYONCUSU

 Tanımı

Yapıda boya, alçı dekorasyon ve kartonpiyercilik ve renk tasarımı, alçı dekorasyon çizimi konusunda bilgi ve beceriye sahip olan nitelikli kişidir.

 Görevleri

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Duvar ve ahşap yüzeylerde yağlıboya yapmak.

Ø   Badana ve plastik boya yapmak.

                   Ø   Sac/demir yüzeyleri boyamak.

                   Ø   Duvar kâğıdı yapmak.

                   Ø   Kartonpiyer yapmak.

                   Ø   Dökme tavan yapmak.

Ø   Alçı sıva yapmak.

Ø   Alçıpanla asma tavan, bölme duvar ve duvar giydirme yapmak.

Ø   Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

YAPI YALITIMCISI

   Tanımı

Yapının ekonomik ömrünün uzatılması, tasarruf sağlanması ve yaşam konforunun artırılması amacına yönelik olarak ısı, su, ses ve yangın yalıtımı uygulamalarına ilişkin işlemleri kendi başına ve belirli bir süre içerisinde yapma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.

Görevleri

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Yalıtım uygulamasının ön hazırlığını yapmak.

Ø   Isı yalıtımı yapmak.

Ø   Su ve rutubete karşı yalıtım yapmak.

Ø   Yangına karşı yalıtım yapmak.

Ø   Isı ve sese karşı izolasyon yapmak.

Ø   Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

DUVARCI

   Tanımı

                  Bir binanın duvar, bölme, kemer, şömine, baca vb. bölümlerini tuğla, briket, taş vb. malzemelerle örerek yapan ve onaran nitelikli kişidir.

Görevleri

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Duvarın cinsine göre harcı hazırlamak.

Ø   Binaların iç ve dış cephe duvarlarını örmek.

Ø   Binaların iç ve dış cephe duvarlarının onarımını yapmak.

Ø   Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

 RESTORASYONCU

 Tanımı

Tarihi anıt kavramı yalnız büyük sanat eserlerinin değil ayrıca zamanla kültürel Anıtların korunması ve onarımı anlam kazanmış daha basit eserleri de kapsar. Bunların onarılmasında amaç onların bir sonraki nesillere aktarılmasıdır, bu işlemleri kendi başına ve belirli bir süre içerisinde yapma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.

Görevleri

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Ahşap restorasyonu ve kagir restorasyonu yapmak.

Ø   Vitray ve yüzeylere bezeme yapmak.

Ø   Rölöve yapmak.

Ø   Motif çizimleri yapmak.

Ø   Restitüsyon ve restorasyon projeleri çizmek.

Ø   Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

İÇ MEKÂN TEKNİK RESSAMI

   Tanımı

             Mekân düzenlemeleri (Tefriş) ile ilgili tasarımı ve çizim işlerini yapma konusunda etkinliği olan nitelikli kişidir.

 Görevleri

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Yapılarda iç mekân tasarımları yapmak.

Ø   iç mekan eleman çizimleri ve tasarımı yapmak.

Ø   Rölöve yapmak.

Ø   Tefriş yapmak.

Ø   İç mekân perspektifleri çizmek ve metraj yapmak.

Ø   Sistem kesitleri çizmek.

Ø      Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek

ÇELİK YAPI TEKNİK RESSAMI

   Tanımı

Gelişen teknoloji ve büyük binalara ihtiyaç duyulması ile bu  yapıların çelik projelerini çizme ve uygulama konusunda nitelikli kişidir.

    Görevleri

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Çelik proje etüdü yapmak.

Ø   Taşıyıcı eleman hesapları ve metraj yapmak.

Ø   Çelik kafes sistem projeleri çizmek ve çıktıları almak.