Ana, baba ve ögretmenlerin ögrenciden genel beklentisi, onlarin "derslerine çok
çalisip, basarili olmalari" yönündedir. Beklenti böyle olunca basarisizligin
nedeni, "yeterince çalisma-mak" olarak görülmekte ve ögrenciden sürekli daha çok
çalismasi istenmektedir. Oysa gerekli olan "Bilinçsizce çok çalismak" degil;
verimli ders çalisma yollarini iyi bilerek ve bunlardan ge-regince yararlanarak
etkili çalismaktir.
Verimli ders çalisma yollarini ögrenmek isteyen ögrencinin, önce bu yönde olumlu
aliskan-liklar kazanmaya kararli ve niyetli olmasi gerekir. Buna karar verdikten
sonra ders çalismasini aksatan ya da kolaylastiran aliskanliklarinin bir
listesini yapmalidir. Bir yandan listede yer alan olumsuz aliskanliklarini
birakmaya çalisirken öbür yandan da olumlu aliskanliklarini pekistir-mek için
çaba göstermelidir. Çalisma ve denemeler, olumsuz aliskanliklar atilincaya,
olumlu aliskanliklar iyice yerlesinceye kadar sürdürülmelidir.
VERIMLI DERS ÇALISMA YOLLARI NELERDIR?
I- AMAÇLARINIZI BELIRLEYINIZ
Her çalisma bir amaca yönelik olmalidir. Bu amaçlar, bir problemin çözümünü
ögrenmek, bir yazidaki ana düsünceyi bulabilmek vs. olabilir. Bunlari iyi
belirleyerek çalismaya baslayan kisiler, bu yakin amaçlara ulasa ulasa sinifini
geçmek, okulunu bitirmek ve sinavi kazanmak biçiminde özetlenen uzaktaki
amaçlarina da ulasmaktadirlar.
II- PLANLI ÇALISINIZ
Birden çok is ya da ders üzerinde ayni günde çalismaniz gerektiginde hangisinden
ise baslayacaginizi bilemediginiz ya da çalismaya baslamak için karar
veremediginiz anlar oluyor mu? Bu soruya yanitiniz "evet" ise, sizin planli
çalismayi bilmediginizi kolayca söyleyebiliriz. Bu tür bir durumla, yani ayni
zamanda birden çok dersi çalismayla yüz yüze geldiginizde, dersler-den her
birinin üzerinizde yarattigi ruhsal baski, bunlardan herhangi birine kendinizi
tümüyle vermenizi engelleyerek ve verimsiz biçimde islerden birini birakip
ötekine atilmaniza neden olacaktir.
Bu tür kararsizlik ve karisiklik ancak hangi dersi ne zaman yapacaginizi belirli
bir siraya koymakla yani "Karar Vermekle" ortadan kalkar. Iste çalismada plan; "nasil",
"ne zaman" ve "nerede" çalisacaginiza karar vermek demektir.
Ögrenciler günlük ve haftalik bölümleri de olan aylik çalisma planlarinda;
1- Hangi derslere, haftanin hangi günleri çalisacaklarini,
2- Geçmis konularin tekrarina ne zaman yer vereceklerini,
3- Sinav tarihlerini,
4- Hazirlayacaklari ödevlerin neler oldugunu ve zamanini,
5- Planlarina aldiklari, ancak çesitli nedenlerden ötürü zamaninda yapamadiklari
çalismala-rini ne zaman tamamlayacaklarini,
6- Dinlenme, müzik dinleme, televizyon izleme, spor yapma sinema ve tiyatroya
gitme gibi ders disi etkinliklere ne zaman yer vereceklerini göstermelidirler.
Günlük çalisma çizelgelerinde; okulda geçen saatler, ders çalisma, eglenme,
dinlenme, ev islerine yardim ve uyku saatleri gösterilmis olmalidir.
Çalismaya baslayacagi zaman kendini yorgun ve isteksiz hisseden ögrenci çalisma
saatle-rini yanlis seçmis demektir. Beklemeden günlük çalisma çizelgesinde
gerekli degisikligi yap-malidir.
III- ZAMANI VERIMLI KULLANINIZ
Ögrenciler bedensel, zihinsel, duygusal yapilari, ilgileri ve yetenekleri
bakimindan birbirle-rinden farklidirlar. Bir ögrencinin isteyerek çalistigi ve
hemen ögrendigi bir dersi bir baska ög-renci zor ögrenebilir. Bir baska
ögrenciyse çabuk yorulabilir ya da çalismak istemeyebilir. Bu nedenle bir ders
ya da konu içinde ayrilacak süre ögrenciden ögrenciye degisir. Her ögrenci
zamani kendine göre ayarlamalidir.
Bir saat çalistiktan sonra araya 5-10 dakikalik dinlenme koymak yararli olur. Bu
sayede bir saatlik çalisma sonunda dagilan dikkat ve azalan verim tekrar
kazanilir.
Ders çalismak için gerekli gücün toplanabilmesi bakimindan eglenmeye ve spora da
za-man ayrilmalidir. Ancak bu süre gereginden fazla olmamalidir.
IV- VERIMI AZALTICI ETKENLERI ORTADAN KALDIRINIZ
Çalismaya baslamadan önce, yorgunluk, uykusuzluk, agri, sizi, elem duygusu,
korku, öf-ke, asiri kaygi, fazla heyecan, endise, açlik, asiri tokluk, aile
dertleri, normalin altinda ve üs-tündeki fiziki sartlar (çok sicak, çok soguk
gibi) acelecilik, telas, araç ve gereç noksanligi gibi etkenlerin elden
geldigince giderilmesi gerekir.
V- UYGUN BIR ÇALISMA ORTAMI SEÇINIZ
Çalisma yerinin seçimi çok önemlidir. Çalisma yeri derli toplu, yalin elden
geldigince sabit ve sakin olmali, ayrica isik, isi gibi fiziksel sorunlari da
çözümlenmis olmalidir. Ayri bir yerin saglanamamasi çalismadan kaçmanin bir
nedeni olmamali, elverissiz kosullarda da ders çalismaya alismalidir.
Yatakta, koltukta ve divanda uzanarak çalismak, dikkatin toplanmasini
güçlestirecek, ög-rencinin çalismak için daha çok zaman yitirmesine neden
olacaktir.
VI- DIKKATINIZI UYANIK TUTUNUZ
Insanda dikkat her an vardir, önemli olan bunun çalisilan konu üzerinde
toplanabilmesidir. Sevilen ve ilgi duyulan bir konu, dikkatin uyanik tutulmasina
yardim eder. Daima belirli yerler-de çalismak, gürültünün bulunmadigi ortamlarda
çalismak, sandalyede oturarak çalismak, masada gerekli araçlar disinda baska
seyler bulundurmamak, çalisma yerini 18-20 derece sicaklikta tutmak, isleri
siraya koymak, isleri bitirmede kendinizle yaris karari almak, her sefe-rinde
bir çesit isle çalismak dikkatin dagilmasini önleyici yöntemlerdir.
VII- DERSE HAZIRLIKLI GELINIZ
Basarili olmanin yollarindan biri de derslerin islenmesine etkin olarak
katilmaktir. Derslerde sürekli edilgin durumda kalan ögrencilerin islenen
konulari anlamalari zordur. Ögrenciler okula gelmeden önce, o gün isleyecekleri
konulari gözden geçirmelidirler. Bu sayede hem derslerin islenisine katilmak
için gerekli güveni kazanirlar, hem de ögretmenin anlattiklarini daha kolay
anlarlar. Gerek islenecek konulara hazirlanirken, gerekse islenen konular gözden
geçirilirken, an-lamakta zorluk çekilen yerler belirlenmeli, bu konularla ilgili
sorular hazirlanip, derste ögretme-ne sorulmalidir. Ögretmenlerin derse
hazirlikli gelen, soru soran, derse kalkan ögrencileri da-ha çok sevdikleri de
unutulmamalidir.
VIII- NOT TUTUNUZ
Ögrencilerin büyük bir kismi not tutma teknigini bilmemektedir.
Not tutarken;
1- Anlatilanlar ögretmenin agzindan çiktigi gibi degil, anlasildigi gibi
yazilmalidir.
2- Ögretmenin anlattigi konunun ana fikri ve anlamlari kavranincaya kadar
beklenilmelidir.
3- Zamanin çogu yazmakla degil, dinlemekle, fikirleri kavramaya çalismakla
geçmelidir.
4- Konu; grafik, sekil, istatistik vb. bilgilere dayali olarak anlatiliyorsa
notlar arasina bunlarda alinmalidir.
5- Önemli fikir ve paragraflarin aynen yazilmasinda fayda vardir.
6- Yazilarin düzgün ve okunakli olmasina önem verilmelidir. Önce müsvette yapma,
sonra temize çekilme yoluna gidilmelidir.
IX- ARAÇ - GEREÇ VE KAYNAKLARDAN YARARLANINIZ
Ögrenci, herhangi bir konunun ögrenilmesinde, basili araçlara ne kadar bas
vurursa, ög-renme ilgisi ve zihinsel yetileri de o kadar çok genisleyecektir.
Basili ögrenme araçlarindan yararlanmada çizelge grafik, harita ve resimlerin
özel bir önemi vardir. Bunlar sayfalarca anlatilan bilgileri topluca ve bir
arada vererek o konunun kavranmasina yardimci olmaktadirlar.
X- VERIMLI OKUYUNUZ
Okuma, ögrenmenin en temel yoludur. Ögrenmede hizli okuma önemli ve gereklidir.
Hizli okumayla hem okunanlar daha iyi anlasilir, hem de zamandan kazanilir.
Okuma hizi lise ögrencileri için yaklasik 200 - 250 sözcüktür. Bu hiz okunulan
yazinin niteligine ve okumanin amacina göre ayarlanmalidir. Vakit geçirmek
amaciyla bir hikaye veya roman okurken okuma hizi oldukça yüksek olabilir. Ama
okuma yorum yapma, elestirme özet çikarmak için yapiliyorsa okuma hizi yavas
olmalidir. Hizli okumanin en önemli yolu sesiz okumadir. Sessiz okuma hizi
arttirdigi gibi anlamayi da kolaylastirir. Hizli ve anlamli okuma becerisi
kazanabilmek için bol bol okuma çalismalari yapilmalidir. Önce gazete, öykü ve
roman gibi seylerle ise baslamali giderek bos zamanlari okuyarak de-gerlendirme
aliskanligi kazanilmalidir.
XI-ARALIKLI TEKRARLAR YAPARAK UNUTMAYI ÖNLEYINIZ
Ögrenilenler zamanla unutulabilir. Unutmayi önlemenin iki yolu vardir. Bunlardan
biri ögre-nilen bilgileri yeri geldikçe kullanmak, digeri de aralikli olarak
tekrar etmektir. Ögrenciler ögrendiklerini yeri geldikçe kullanirken hem
bunlarin ise yaradigini görecekler, hem de yeni bilgiler edinmeye motive
olacaklardir.
Aralikli olarak yapacaklari tekrarlar sayesinde ise bir taraftan eski
ögrendiklerini hatirlarken diger yandan da sinavlara her an hazir durumda
olacaklardir.