Ögrenme;
davranislarimizda, tutumlarimizda ve zihnimizde meydana gelen sürekli
degisikliklerdir. Insanin ögrenme düzeyi ve ögrenme hizi farkli sebeplerden
dolayi etkilenmektedir. Ögrenmemizi etkileyen belli basli faktörler, zeka
seviyesi, ilgiler ve meraklar, ögrencinin basari arzusu, siniflarin
kalabalikligi, ögrenilen konunun zor olup olmamasi ve konunun sunulus biçimi,
ögretmenin kalitesi, ögretmenin ögretim yöntemi ve nihayet ders çalisma
yöntemleridir.
Bir dersi en iyi sekilde ögrenmek için o dersi düzenli araliklarla çalismanin
mi, yoksa sinavdan önce topluca çalismanin mi ögrenmeyi kolaylastirdigi sorusu
sorulabilir. Düzenli olarak yapilan çalismada edinilen bilgilerin daha akilda
kalici oldugu, topluca çalisilarak elde edinilen bilgilerin ise akilda
tutulmadigi söylenebilir.
Ders çalisirken neyi nereye kadar ögrendigimizden haberdar edilmemiz ögrenmeyi
kolaylastirmaktadir.Bu nedenle ders kitaplarinda her bölüm sonundaki sorularin
cevaplandirilmasi, o konu hakkindaki bilgi seviyemizi ögrenmemize yardimci
olacaktir. Önceki konularin ögrenilmesi, sonraki konularin ögrenilmesini
basitlestirmektedir.
Bes duyu organimizin katildigi ögrenme durumlari, ögrenmenin en etkin oldugu
durumlardir. Bu nedenle "yaparak ve yasayarak" edinilen ögrenme tecrübeleri, en
kalici bilgileri saglar. Okudugumuz konularin kendi kelime ve cümlelerimizle ve
sesli olarak tekrarlanmasi ögrenmemizi kolaylastirir.
Çalisma sirasinda konularin özetinin çikarilmasi, hatirda tutmayi
kolaylastirmakta ve konunun bütününü görmemizi saglamaktadir.
Ögrenci, ögrenme sirasinda kullandigi yöntemlerle ögrenmeyi basitlestirebilir
veya zorlastirabilir. Ders çalisma yöntemi veya aliskanligi okul basarisini
etkileyen belirleyici özelliktir. Ayni sartlarda oldugu halde, etkin ders
çalisma aliskanliklarina sahip bir kisim gençler digerlerine göre daha basarili
olmaktadirlar. Faydali ve verimli ders çalisma aliskanliklari her ögrenci
tarafindan ögrenilebilir ve okuldaki basari arttirilabilir.
VERIMLI VE FAYDALI ÇALISMA ALISKANLIGI KAZANMAK IÇIN GEREKEN YOLLAR
• Derse baslamadan önce ve ders çalisma sirasinda gösterdiginiz davranislari
ve aliskanliklarimizi gözden geçirmek, kendimizi tanimak.
• Çalisacagimiz süreyi önceden iyi bir sekilde planlamak; bunu yaparken
çalisilmasi gereken konulari belirlemek ve bunlari sosyal dersler (tarih,
cografya, edebiyat gibi), fen dersleri (matematik, fizik, kimya gibi) ve
uygulamali dersler (müzik, resim gibi) gruplara ayirmak.
• Çalisacaginiz dersleri planlarken, okuma yolu ile ögrenilecek tarih,
edebiyat, sosyoloji gibi derslere çalismanin basinda yer vermek uygundur.
Çalismanin basinda zihin yorulmadan sosyal konularin okunmasi faydalidir.
• Her okuma dersinden sonra bir fen dersinin çalismasi, ögrenmede kolaylik
saglar. Benzer konularin ard arda çalisilmasi zihni yorar.
• Hergün ders çalismak için belirli bir zaman ayirmali ve zor ögrenilen
derslere daha çok zaman verilmelidir. Çalisma zamani yavas yavas arttirilmalidir.
• Ödevlerin çalismanin en sonunda yapilmasi, ögrencilerin tekrar edilmesini
saglayacagindan, yararlidir.
• Sürekli ders çalismak, her zaman iyi ögrenmeye yol açmaz. Çalismanin
yaninda, dinlendirici bos zaman ugraslarina ve spora da yer vermek, bireyi
uyumlu ve daha basarili yapar. Bu nedenle ders çalisma programlarinin aralarina
bos zaman etkinliklerini de koymak faydalidir.
• Verimli ders çalismada en yararli sürelerin birer saatlik süreler oldugu
söylenebilir. Örnegin, 40-50 dakikalik çalismadan sonra 10 dakikalik tekrar
yapmak çalismanin bitiminde ise 10-15 dakika dinlenme zamani ayirmak faydalidir.
Çalisma ortaminin uygun sekilde düzenlenmesi gerekir.
• Çalisma yerinin isigi, isisi, gürültülü veya az gürültülü olmasi,
çalisirken dikkatimizi ve derse olan ilgimizi etkilememektedir. Ders çalisirken
müzik dinlemek ögrenmeyi güçlestirmektedir.
• Oturma yerinin çok rahat olmasi, çalisirken kaykilarak oturmak veya yatarak
çalisma, dikkatimizi azaltip, baska yönlere çevirir.
• Ders çalismak için belirli bir yer ayirmali ve burasi sadece çalisma için
kullanilmalidir. Ders çalismak için devamli bir yeriniz yoksa, çalisilan yerin
baska çagirisimlar yapacak sekilde olmasini önlemek gerekir. Yemek masasinda
veya yattiginiz odada çalisirsaniz, yemek yemeyi veya uyumayi çagristiracak
ipuçlarini ortadan kaldirmaniz gerekir.
• Çalismaya baslamadan önce gerekli araç ve gereçleri hazirlayin. Ders
basindan gerekli araçlari almak için kalktiginizda, ayni noktadan çalismaya
baslayamazsiniz.
• Dersiniz bitmeden önce çalisma isteginiz azalmis ise, çalismaniza son
vermeyin. Bazi kurallar gelistirin ve buna uyun: “Bes sayfa daha okuyup,
kalkacagim“ gibi. Ondan sonra, bir süre çalisma yerinden ayrilin.
• Çalisma sirasinda kendinize küçük ödüller koyun. Ilgi ve dikkatiniz azalmis
ise, okudugunuz konuyu bitirince, hoslandiginiz bir isi yaparak kendinizi
ödüllendireceginize dair söz verin. Örnek:”çalistigim bölümü bitirince, bir
meyva yiyecegim" veya "su üç sayfayi bitirmeden çay içmeyecegim", gibi.
• Okuduklarimizi kendi kelime ve cümlelerimizle ifade etmemiz ögrenmeye aktif
olarak katilmayi ve daha etkin ögrenmeyi saglar.
• Çalistiginiz dersle ilgili, sinavda çikabilecek sorulari tahmin etmeye
çalisin. Sorular:
o Tanimlama isteyen sorular
o Konu veya kavramlarin ayri veya benzer taraflarini yazma isteyen sorular
o Ögrenilen bilgilerin yeni durumlara uygulanmasini isteyen sorular gibi
ayrilabilir.
• Ögrendiklerinizin ayni gün tekrari yararli oldugu gibi, aralikli tekrar da
önemlidir. Çünkü, kullanilmayan bilgiler unutulur.
Sinavlardaki basarisizlik çalismayi zevksiz bir sekil haline getirebilir. Bu
durumda çalisma davranislarimiz üzerinde kontrolümüzü kaybetmeden planli
çalismaya devam etmeliyiz. Çalismak, basariya ulasmanin birinci yoludur.
