A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ

Tesisat teknolojisi ve iklimlendirme sektörü, ülkemizde hızla yayılan ve genişleyen, sürekli ve dinamik bir gelişim içindedir. Bu özellikleri nedeni ile doğal gaz sektörü, stratejik bir endüstri olarak ülkelerin yakın ilgisini çekmekte ve bu sektör için devletler tarafından özel planlamalar yapılmaktadır. Özellikle ülkemizde ısınma amacıyla kullandığımız doğal gazın dışa bağımlı olarak kullanılması, mevcut kaynaklarımızın kısıtlı oluşu ve doğal gazın özelliği itibarıyla diğer yakacaklardan birçok üstünlüğünün olması, doğal gazı etkili ve verimli kullanılması ile ilgili özel tedbirler alınmasını gerektirmektedir.

Gaz ve tesisat sektöründe, ülkemizde doğal gazın hızla yayılmasından dolayı büyük oranda istihdam açığı oluşmaktadır. Ayrıca gaz yakan cihazların imalatını yapan firmaların hızla kendilerini yenilemeleri ve teknolojinin  gereklerine  göre cihazlarını geliştirmeleri  bu dalda büyük oranda servis elemanı ihtiyacını doğurmaktadır Soğutma ve iklimlendirme, insan hayatının rahat ve konforlu yaşam sürdürebilmesi için vazgeçilmez, bir sektördür.Teknolojinin gün geçtikçe ilerlemesiyle birlikte ülkemizde soğutma ve iklimlendirme alanlarını da buna paralel olarak gelişmektedir.

İklimlendirme ve soğutma teknikerleri çeşitli tesislerdeki soğutma ve havalandırma sistemlerinin işletilmesi, bakım ve kontrolü gibi hizmetleri yapmak üzere kamu ve özel sektör kuruluşlarında görev alabilirler.

Deprem kuşağında olan ülkemizde yanlış yapılaz sıhhi tesisat sisteminin binaya getirdiği ekstra yükün yapının mukavemetini ve statiğini bozduğu bilinen bir gerçektir. Bu dalda teknolojinin gereklerine uygun bilgi ve becerisi  yüksek kaliteli iş gücüne ihtiyaç duyulmaktadır.

Su ve ısınma, insanların en temel biyolojik ihtiyaçlarındandır. Bu ihtiyaçları karşılayan bilim ve teknik alanı, tesisat teknolojisidir. Bu meslek alanında tesisatçı kadroları görev yapmaktadır. Su ve ısıtma tasarımı, projelendirme, teknik montaj, işletme, bakım ve onarımı çeşitli kademe ve alanlarda görev yapan tesisat elemanları yapmaktadır.

Doğal gazın kullanıma başlamasıyla bu meslekte iş bulma imkânı daha da artmıştır. Tesisat işlerinin yapılabilmesi için küçük sermaye yeterli olmaktadır. En önemli iş  yapabilme kriteri mesleği bilme ve montaj yeteneğidir.

Bu mesleğin yapılabilmesi için fazla bir sermayenin gerekmemesi de önemli bir avantajdır. İnsanlar var oldukça bu mesleğe duyulan ihtiyaç da hep var olacaktır.

B. ALANIN ALTINDA YER ALAN MESLEKLER

Ø   Isıtma ve Doğal Gaz İç Tesisatı

Ø   Isıtma ve Sıhhi Tesisat

Ø   Isıtma ve Gaz Yakıcı Cihazlar (Servis)

Ø   Soğutma Sistemleri

Ø   Klima Sistemleri

Ø   Merkezi İklimlendirme ve Havalandırma Sistemleri

ISITMA VE DOĞAL GAZ İÇ TESİSATÇISI

Tanımı

Cihazların işletmeye alınması, sağlıklı, güvenli ve verimli olarak çalıştırılması, tesisatın test, bakım ve onarımına ilişkin işlemleri, kendi başına ve belirli bir süre içerisinde yapma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.

Görevler

Ø   İş sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin önlemleri almak.

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Çelik, bakır, plastik boruları montaja hazırlamak ve monte etmek.

Ø   Oksi-asetilen ve elektrik ark kaynağı ile boru kaynağı yapmak.

Ø   Kat kaloriferi tesisatı ve ısıtıcı montajları yapmak.

Ø   Kazan dairesi tesisatını çekmek, boyler , eşanjör  kolektör bağlantılarını yapmak.

Ø   Doğal gaz kolon hattını döşemek, daire içi boruları döşemek, sayaç montajı yapmak ve yakıcı cihazların montajını yapmak.

Ø   Yakıcı cihazların montajı, bacalı cihazların montajı, kumanda kontrol ve güvenlik elemanlarının montajı ve elektrik bağlantılarını yapmak.

Ø   Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

Ø   Isıtma projesini okumak, uygulamak ve yardımcı elemanlara uygulatmak.

Ø   Doğal gaz projesini okuma uygulamak ve yardımcı elemanlara uygulattırmak.

Ø   Bina  merkezi ısıtma sistemlerinin,  montajını yapmak. Kontrol, bakım – onarım ve servis hizmetlerini yapmak.

Ø   Boru ve ara elemanların anşlı birleştirmesini yapmak.

Ø   Devir daim (sirkülasyon) pompasını, değiştirmek.

ISITMA VE SIHHİ TESİSATÇI

Tanımı

Çeşitli amaçlarla kullanılan binalarda ve sanayi tesislerinde, ısıtma, temiz ve atık su sistemlerinin kuruluş, bakım ve onarımına ilişkin işlemleri, projeye uygun olarak kendi başına ve belirli bir süre içerisinde yapma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.

Görevleri

Ø   İş sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin önlemleri almak.

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Isıtma projesini okumak, uygulamak ve yardımcı elemanlara uygulatmak.

Ø   Sıhhi tesisat projesini okumak uygulamak ve yardımcı elemanlara uygulatmak.

Ø   Çelik, bakır, plastik boruları montaja hazırlamak ve monte etmek.

Ø   Oksi-asetilen ve elektrik ark kaynağı ile boru kaynağı yapmak.

Ø   Kat kaloriferi tesisatı yapma ve ısıtıcı montajları yapmak.

Ø   Isıtma projesini okumak, uygulamak ve yardımcı elemanlara uygulatmak.

Ø   Sıhhi tesisat projesini okumak, uygulamak ve yardımcı elemanlara uygulatır.

Ø   Kazan dairesi tesisatını çekmek, boyler ve eşanjör bağlantılarını yapmak.

Ø   Binaya  temiz suyu almak, hidrofor ve mobil sistem sıhhi tesisat yapmak, bina atık su bağlantısını döşeme ve vitrifiye ve armatür montajları, aksesuar montajı yapmak.

Ø   Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

Ø   Bina merkezi ısıtma sistemlerini montajını yapmak.

Ø   Kontrol, bakım – onarım ve servis hizmetlerini yapmak.

Ø   Boru ve ara elemanların anşlı birleştirmesini yapmak.

Ø   Devir daim (sirkülasyon)pompasını değiştirmek

Ø   Su ısıtıcılarının montajı, tesisat ve varsa baca bağlantılarını yapar. Isıtıcı cihazın işletmeye almak, bakım ve onarımın yapmak.

ISITMA VE GAZ YAKICI CİHAZLAR (SERVİS) ELEMANI

Tanımı

Isıtma gaz yakıcı cihazların bağlantısını yapma ve devreye alma, kontrolünü, bakımını, arıza tespitini ve onarımı ile ilgili işlemleri kendi başına ve belirli bir süre içerisinde yapma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.

Görevleri

Ø   İş sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin önlemleri almak.

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Çelik, bakır, plastik boruları montaja hazırlamak ve monte etmek.

Ø   Oksi-asetilen ve elektrik ark kaynağı ile boru kaynağı yapmak.

Ø   Kat kaloriferi tesisatı yapma ve ısıtıcı montajları yapmak.

Ø   Kazan dairesi tesisatını çekmek, boyler ve eşanjör bağlantılarını yapmak.

Ø   Gaz yakıcı cihazların arızasını tespit etmek, cihazların bakım ve onarımlarını yapmak.

Ø   Yakıcı cihazların montajı, bacalı cihazların montajı, kumanda elemanlarının montajı ve elektrik bağlantılarını yapmak.

Ø   Müşterilerle iyi iletişim kurmak, cihazlardaki arızaları tespit etmek ve gidermek.

Ø   Gaz yakıcı cihazların bakım ve onarımını yapmak.

Ø   Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

Ø   Isıtma projesini okumak, uygulamak ve yardımcı elemanlara uygulattırmak.

Ø   Yakıcı cihaz şemasını okumak ve servis hizmeti sunmak.

SOĞUTMA SİSTEMLERİ TEKNİKERİ

Tanımı

Soğuk hava depoları, reyon soğutma, endüstriyel makine üretimi, proses soğutma sistemleri, derin soğutma, frigorog araç soğutması konularında bilgili, montaj, demontaj bakım ve onarım işlerinin yapma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.

Görevleri

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Mesleği ile ilgili cihaz ve ekipmanların uygulamalarını yapmak.

Ø   Sistem montajını yapmak ve sistemi devreye almak.

Ø   Arıza tespitlerini ve onarımlarını yapmak.

Ø   Bakım işlem sırasına göre bakımlarını yapmak.

Ø   Raporlama ve takip işlerini yapmak.

Ø   Mesleği ile ilgili eğitim faaliyetlerine katılmak.

KLİMA SİSTEMLERİ TEKNİKERİ

Tanımı

Split, kanallı ve paket tipi klima cihazları, konfor havalandırma sistemleri, değişken soğutucu akışkan debili klima sistemleri ve araç klimaları konularında yeterli bilgiye sahip montaj, demontaj, bakım ve onarım işlerinin yapma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.

Görevleri

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Mesleği ile ilgili cihaz ve ekipmanları uygulamak.

Ø   Klima konulacak yere uygun cihaz seçimi ve keşif yapmak.

Ø   Sistem montajını yapmak ve sistemi devreye almak.

Ø   Arıza tespitlerini ve onarımlarını yapmak.

Ø   Bakım işlem sırasına göre bakımlarını yapmak.

Ø   Raporlama ve takip işlerini yapmak.

Ø   Mesleği ile ilgili eğitim faaliyetlerine katılmak.

MERKEZİ İKLİMLENDİRME VE HAVALANDIRMA SİSTEMLERİ TEKNİKERİ

Tanımı

Chiller ( su soğutma grubu), fancoil, merkezi iklimlendirme sistemler iklima santralleri, hava ltreleme sistemleri, ameliyathane ve temiz oda iklimlendirme sistemleri konularında bilgili, devreye alma, bakım ve onarım işlerini yapma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.

Görevler:

Ø   İş organizasyonu yapmak.

Ø   Mesleği ile ilgili cihaz ve ekipmanların  seçimini yapmak.

Ø   Sistemleri devreye almak.

Ø   Arıza tespitlerini ve onarımlarını yapmak.

Ø   Bakım işlem sırasına göre bakımlarını yapmak.

Ø   Raporlama ve takip işlerini yapmak.

Ø   Mesleği ile ilgili eğitim faaliyetlerine katılmak.

MESLEK ELEMANLARINDA ARANAN ÖZELLİKLER

Tüm duyu organları işlevlerini tam olarak yerine getirir durumda olabilme,  çok iyi gözlem ve dinleme yeteneğine sahip olabilme, ellerini (tüm vücudunu) iyi kullanabilme, titiz ve dikkatli olabilme, sorumluluk sahibi olabilme, problem çözme ve hızlı karar verme yeteneğine sahip olabilme, analitik ve pozitif düşünme yeteneğine sahip olabilme, ekip içinde çalışabilme ve başkaları ile iyi iletişim kurabilme gibi özelliklerin yanı sıra ayrıca ağır çalışma koşullarına uygun fiziksel yapıya sahip olmaları gerekmektedir. İşe başlama ve sonunu getirme istikrarında olmalıdır.

Isıtma ve gaz yakıcı cihazlar (servis) elemanı olmak isteyenlerin elektrik, elektronik ve mekanik konularına da ilgi duymaları gerekmektedir. Muhakeme yeteneği olmalı ve müşterilerle iyi diyalog kurmaları gerekmektedir.

Soğutma ve iklimlendirme teknisyeni olmak isteyenlerin elektrik, otomatik kontrol, makine, soğutma ve iklimlendirme alanlarında ilgi duymaları önemlidir.

D. ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

Tesisat teknolojisi ve iklimlendirme alanında eğitim alan bireyler; çalışmalarını hem kapalı mekanlarda hem de açık alanda ve her türlü iklim koşullarında yürütürler. Bu alandaki tüm çalışanlar görevlerini yaparken diğer sektörlerdeki çalışanlarla ve müşterilerle sağlıklı etkileşimde bulunmalı ve görevlerini meslek ahlakına uygun olarak yürütmelidirler.

Delici, kesici, yanıcı özellikteki çalışma ortamında sağlık ve güvenlik kurallarına uymak ve dikkatli çalışmak zorundadır.

E. İŞ BULMA İMKÂNLARI

Türkiye genelinde doğal gaz kullanımının hızla yayılması bu sektörde bilgi, beceri ve belgeye sahip yetişmiş eleman ihtiyacını doğurmaktadır. 21  Temmuz 2004 tarihli ve 25.529 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanmış olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Doğalgaz Piyasası Sertifikası Yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına ilişkin yönetmeliğinin 1. maddesi (İ) bendi uyarınca ‘’ İç tesisat ve servis hatları sahipleri, doğalgazla ilgili faaliyetlerinde, tesisatçı kadrolarında 3308 , sayılı Meslekî , Eğitim Kanuna göre düzenlenmiş belgelere sahip personel çalıştırmak zorundadır’’ denilmektedir. Bu nedenle doğal gaz sektörü, gaz ve tesisat teknolojisi alanından yetişmiş kalifiye eleman ihtiyacını arttırmaktadır.

Bu sektördeki mesleklerde iş bulma olanakları oldukça fazladır. Bu meslekle ilgili faaliyet gösteren bir şirkette çalışılabileceği gibi ustalık belgesini de almak koşuluyla kendi iş yerini de açabilirler.